Chojna jest gminą turystyczno-rolną. Przez najbardziej interesujące krajobrazowo miejsca wyznaczono szlaki turystyczne. Bardzo aktywnie pracują tu placówki kulturalne. Organizowane są liczne imprezy, np. Dni Chojny, Dni Integracji Europejskiej, Przyjaźni i Tolerancji, Wojewódzki Festiwal Piosenki Angielskiej, Chojeńskich Dni Młodzieży.

Do zabytków gminy należą kościoły w Chojnie, Brwicach, Krzymowie, Mętnie, Barnkowie, Krajniku Górnym, Naroście, Białęgach, Godkowie, Grzybnie. Będąc tu z wizytą warto zobaczyć także: gotycki ratusz z XIV wieku, barokowo-klasycystyczny pałac w Krzymowie pochodzący z przełomu XVIII i XIX wieku, kaplicę św. Gertrudy, mury obronne z XIII-XV w. z basztami i bramami, oraz kopiec z głazem przy drodze Chojna -Krajnik Dolny.





Chojna
Gmina jest ośrodkiem usług produkcji materiałów budowlanych, przewozów transportowych, handlu, w szczególności przygranicznego. Gospodarka gminy w znacznym stopniu opiera się na działalności wielkoobszarowych gospodarstw rolnych, w której głównie przeważa produkcja roślinna. Duży potencjał do wykorzystywania stanowią tereny po byłych wojskach rosyjskich. Główne inwestycje to oczyszczalnia ścieków i gazyfikacja.

We wczesnym średniowieczu (X-XIII w.) istniał tutaj gród pomorski z podgrodziem, będący głównym ośrodkiem ziemi (krainy) chojeńskiej (dawniejszego opola cedyńskiego). Rozwojowi osiedla sprzyjało dogodne położenie na skrzyżowaniu szlaków handlowych biegnących z Wielkopolski do Szczecina oraz do ziem wieleckich i Niemiec środkowych. W X-XII w. gród należał do Polski, pierwsza wzmianka z 1244 r. później, w miarę uwalniania się spod wpływów i zależności od

Polski książąt, pozostawały we władaniu książąt szczecińskich, potomków Warcisława I. O wpływy tam walczyli później bezskutecznie z Piastowiczami pomorskimi i książęta Piasiowicze wielkopolscy. Ostatecznie umocnili się tam margrabiowie brandenburscy z rodu Askańczyków, po zwycięskiej dla nich rozprawie z Barnimem I Dobrym w 1255r.
W drugiej połowie XIII w. (1270) Chojna została opanowana przez Brandenburgię i stała się głównym ośrodkiem nowo powstałej Nowej Marchii. Miejskie prawa w odmianie stendalskiej otrzymała od księcia Barnima I za pośrednictwem Przęsławia (Prenzlau) przed 1244 r. Miastem (civitas) jest Chojna od 1267 r., kiedy to wraz z ziemią chojeńską wymienił ją biskup brandenburski z margrabiami na inną posiadłość. Zainteresowani w 1271 r. potwierdzili nadane wcześniej prawa. W latach 1310 i 1329 miasto otrzymało nowe przywileje z obszernym targiem. Podstawą rozwoju Chojny był handel zbożem, spławianym Rurzycą i dalej Odrą do Szczecina. Ze Szczecina zaś sprowadzano ryby, sól, towary zamorskie. W związku z tym handlem, w 1292 i 1351 r.


Chojna została zwolniona od płacenia cła na szlaku wodnym do Szczecina. Na przełomnie XIII/XIV w. miasto otoczono murami obronnymi z licznymi basztami i dwoma bramami (Świecką i Barnkowską). W 1282 r. wspomina się o przekazaniu patronatu nad kościołem parafialnym templariuszom z Rurki. Kościół przebudowano w latach 1389-1459. W 1333 r. istniała tutaj szkoła przykościelna. W XIV i XV w. odbywały się w Chojnie trzy roczne jarmarki i dwa cotygodniowe. Również w tym czasie miasto biło własną monetę. W latach 1402-1454 Chojna wraz z Nową Marchią należała przejściowo do Zakonu Krzyżackiego. W 1433r. miasto zostało częściowo zniszczone podczas wojen husyckich.
Do początków XVII w. Chojna przeżywała okres swojego najświetniejszego rozkwitu, będąc największym i najważniejszym ośrodkiem gospodarczym Nowej Marchii. Świadczy o tym liczba mieszkańców: 3,5 tyś. w 1623 r W XVIII w. istniała w Chojnie drukarnia. Całkowitą ruinę i zniszczenia przyniosła miastu wojna 30-letnia, pogłębiona wybuchem epidemii. Na przełomie XVI i XVIIw. mieszkańców wyniszczyły trzykrotnie wielkie zarazy. Zmarła wtedy trzecia część ludności. W XVIIw. najazdy wojsk cesarskich Wallensteina oraz Szwedów zniszczyły zupełnie miasto. Odbudowa życia gospodarczego postępowała powoli, miasto przez XVIII wiek faktycznie wegetowało. Pracowały tylko warsztaty tkackie, było kilka browarów i garbarnia. Również i w XIX w Chojna rozwijała się bardzo powoli. Istniało nieco warsztatów rzemieślniczych branży
tkackiej, obróbki skóry (pasy i bicze), sukienniczej, wyrobu tabaki, w handlu przeważało zboże. W 1877 r. Chojna otrzymała połączenie kolejowe ze Szczecinem i Kostrzynem. Przed wojną była lokalnym ośrodkiem produkcji rzemieślniczej i wymiany handlowej. Czynne były: browar, zakład betoniarski, dwa młyny, warsztat samochodowy, zakład maszyn rolniczych. Na wysokim poziomie postawione było ogrodnictwo szklarniowe.
W 1945 r. istniał tutaj podobóz obozu koncentracyjnego Ravensbriick dla kobiet (praca przy budowie lotniska). W początkach 1945 r. Chojna znalazła się na ważnych strategicznie podejściach do Odry i wskutek zaciętych walk została zniszczona w 75%. Zagładzie uległo całe stare miasto ze wszystkimi zabytkami. Zniszczonych tu zostało 1632 domów, wodociągi, kanalizacja, sieć elektryczna etc. M. in. został zburzony najpiękniejszy zabytek gotyku na Pomorzu Zachodnim - kościół Najświętszej Maryi Panny. Miasto zajęły wojska radzieckie 3 lutego 1945 r. Zniszczenia były tak wielkie, że siedzibę władz powiatu musiano przenieść do pobliskiego Dębna. W wyniku powojennej odbudowy i rozbudowy uruchomiono zakłady przemysłu spożywczego i metalowego, Państwowy Ośrodek Maszynowy, szereg drobnych zakładów rzemieślniczych.
Mimo wielkich zniszczeń wojennych w Chojnie zachowało się wiele zabytków architektury średniowiecznej. Niemal całe Stare Miasto otoczone jest murem obronnym z XIV - XVw., przy którym zachowały się dwie bramy i kilka czatowni oraz baszt strzelniczych. Brama Barnkowska, zbudowana w XIV - XVw. na planie czworokąta, z 8-boczną partią górną, zakończoną spiczastym hełmem, dekorowana jest blendami oraz posiada zębaty mur obronny. Obok znajduje się dobrze zachowana czatownia oraz Baszta Piekarska, zbudowana na planie prostokąta i ozdobiona gotyckimi blendami; obie przykryte dachem siodłowym. Druga z zachowanych bram, Brama Świecka, pochodzi z XVw. Jest to jedna z najpiękniejszych, gotyckich bram obronnych w kraju. Ma kwadratową podstawę, ozdobioną trzema rzędami blend i dekoracyjnym fryzem oraz posiada zębaty ganek obronny. Wyżej wznosi się 8-boczna wieża, ozdobiona na narożach czterema wieżyczkami zakończonymi hełmem. Całość zwieńczona jest wielobocznym stożkowym hełmem głównym. Północna część murów posiada dobrze zachowaną Basztę Więzienną (zwaną też Prochową), wzniesioną na planie kwadratu, półokrągłą od zewnątrz. Ozdobiona blendami, przykryta jest stożkowatym hełmem. W pobliżu klasztoru Baszta Bociania, zbudowana na planie prostokąta, nakryta dachem siodłowym. Wewnątrz Starego Miasta wznosi się wypalony podczas ostatniej wojny kościół Mariacki z XVw., z wysoką (95m), neogotycką wieżą z XIXw., która stanowi dominujący element w panoramie miasta. Bryła kościoła stanowi olbrzymią, 3-nawową halę, z obejściem wokół ołtarza. Ściany świątyni zdobione są barwną cegłą glazurowaną. Kościół ten jest prawdopodobnie dziełem Henryka Brunsberga - jednego z najwybitniejszych architektów średniowiecza. W pobliżu niego stoi gotycki ratusz z ok. 1320r. Rozbudowany w XVw., zniszczony w 1945r., został odrestaurowany. W najstarszej części miasta znajduje się budynek dawnego klasztoru i kościół poaugustiański. Zespół ten wzniesiono w latach 1290 - 1388, a rozbudowano w l poł. XVw. W okresie reformacji (w 1536r.) klasztor zamieniony został na szpital i szkołę, a kościół na magazyny. Od 1820r. obiekt był dewastowany. Po ostatniej wojnie zespół został odbudowany. Jednonawowy kościół posiada gotycki portal oraz belkowane sklepienie. Na ścianach zachowały się resztki polichromii z XVIIw. Budynek dawnego klasztoru ma liczne pomieszczenia o znacznej wartości architektonicznej. Sala konwentu ze sklepieniem gwiaździstym, w refektarzu zachowały się dwie kolumny i liczne maszkarony. Przepiękne są także sklepione krużganki. Na terenie cmentarza znajduje się także ruina póżnogotyckiej kaplicy joannickiej z 1409r.